Lisanslı ve Geniş Yetkili Aracı Kurum – Lisans No: G-039 (398)
Anasayfa Forex Eğitimleri Forex Nedir? Tarihçesi

Forex kısaltılmış hali olan FX İngilizce Foreign Exchange sözcüklerinden oluşur ve finans piyasalarının vazgeçilmezleri olarak yerini aldığını kanıtlamıştır. Çünkü günlük 5,5 trilyon dolar işlem hacmiyle dünyanın en büyük ve en hızlı gelişen finansal bir piyasa olması kişileri forex piyasasına yaklaştırmasında önemli bir rol üstlenmiştir. Farklı ülkelerin paralarının birbiriyle değiştirildiği bir döviz piyasasıdır. Forex piyasalarında dövizler arasında değişim temel alınsa da bu piyasanın beklenenden daha fazla ilgi görmesi sonucunda altın, gümüş gibi değerli metallerin dışına petrol ve farklı borsalara ilişkin endekslerde de işleme girilebilme özelliğine sahiptir. En çok işlem gören paritelerde gün içinde fiyatlar 18000 kereden fazla değişmektedir. Bu fiyat hareketlerinin göreceli olarak küçük olması (1 pip) sayesinde piyasa, kusursuz olarak çalışmakta ve likit olmaktadır. Forex piyasasının katılımcıları, ticari bankalar, merkez bankaları, portföy yönetim firmaları, sigorta şirketleri, büyük şirketler, korunma (hedging) fonları ve bireysel yatırımcılardır. Forex piyasasında emirlerin işlendiği genel bir merkez yoktur. Çünkü Dünyanın farklı yerlerinde coğrafi ticari merkezler vardır. Bu merkezler önem sıralarına göre Londra, New York, Tokyo, Singapur, Frankfurt, Zürih, Paris ve Hong Kong’tur. İşlemler; bankalar, kurumlar ve bireysel yatırımcılar arasındaki elektronik ağ üzerinden yapıldığından 24 saat boyunca işlem yapılabilir. Forex, günümüzde her ölçekte yatırımcının yalnızca bir internet bağlantısıyla günün her saatinde erişebildiği çok aktif bir piyasadır.

 

Forex’in Tarihçesi

ForexBugün Forex olarak bilinen piyasaların temeli 1973 yılında atılmıştır. Fakat paranın bir para biriminden diğer para birimine çevrilmesi çok eski çağlara kadar uzanmaktadır. İkinci Dünya savaşından önce dünyada en baskın para
İngiliz Pounduydu. Ancak İkinci Dünya Savaşı sırasında İngilizlerin Almanya ile olan mücadelesi sonucunda  Pound gücünü kaybetti. 1929 krizi ile gücünü kaybetmiş olan Amerikan Doları, İkinci Dünya Savaşı sırasında
Amerikan ekonomisinin güç kazanması ile günümüze kadar en çok kullanılan para birimi olmuştur ve Amerika Birleşik Devletleri de dünyanın ekonomik gücü haline gelmiştir.

Bretton Woods Anlaşması:
Bretton Woods, küçük bir ABD eyaleti olan New Hampshire’deki Carroll kasabasının bir bölgesidir. 1944 yılında burada düzenlenen Birleşmiş Milletler Para ve Finans Konferansı ardından bir anlaşma imzalandı ve bu konferans
ile ortaya çıkan sistem “Bretton Woods Sistemi” olarak isimlendirildi. Bretton Woods’ta, Mount Washington Oteli’nde yapılan konferansa 45 ülke katıldı. Bu konferans sonunda imzalanan anlaşma ile Uluslararası Para Fonu
(IMF) merkezi kuruluş olarak kabul edildi. Anlaşma ile kurulan sisteme “Altın Borsası Standardı” da denmektedir. Ayarlanabilir bir sabit kur sistemi olan “Bretton Woods Sistemi” aynı zamanda bir altın döviz standardı oluşturmuştur. Çünkü bu anlaşma ile ABD Doları altına, diğer paralar da ABD Doları’na bağlanmıştı. Bu anlaşma ile 35 $, 1 ons altın sabit değerine eşitlendi. Ellerinde Amerikan Doları olan ülkeler merkez bankaları kanalıyla bu dolarları, ABD’de altına dönüştürebiliyorlardı. Yine ellerinde Amerikan Doları bulunan özel kişiler ise bunları ancak serbest piyasada altına dönüştürebiliyorlardı. Bretton Woods’un amacı, kısa dönemli dalgalanmalar karşısında döviz kurlarına istikrar sağlayacak bir düzen getirmek, döviz kuru değişimlerinde devalüasyonların doğmasına engel olmaktı. Anlaşmaya göre IMF, sistemin bu amaca göre yürütülmesinden sorumlu tutuldu.

Smithsonian Anlaşması:
Mart 1971’de, Avrupa Konseyi, Ortak Pazar ülkelerini ekonomik ve parasal birliğe doğru götürecek Werner Planı’nı hazırlayıp kabul etti. Ülkeler, Werner Planı kapsamında, Avrupa para birimlerinin kendi aralarında dalgalanmalarını istikrara kavuşturmak üzerinde anlaştılar. Avrupa para birimlerinin kendileri arasında döviz kuru hareketleri küçülmekte (yılan), Dolara (tünel) karşı ise göreceli olarak büyük kalmakta idi. Bu nedenle, bu sistem “tüneldeki yılan” (snake in the tunnel) ismini almıştı. 1971 yılının aralık ayında Belçika, Kanada, Fransa, Almanya, İtalya, Hollanda, İsveç, İsviçre, İngiltere ve ABD’den oluşan (Groups of Ten) ülkeler Washington’da Smithsonian enstitüsünde toplandılar ve Smithsonian anlaşmasını. Bu anlaşma ile ABD Dolarının esas yabancı ülke paralarına göre %8 oranında değeri düşürüldü. Fakat çok kısa süre içerisinde Amerikan Dolar kurundaki bu devalüasyon oranının yetersiz olduğu ortaya çıktı. Dolara spekülatif hücumlar karşısında 12 Şubat 1973 tarihinde %10 oranında yeni devalüasyon yapıldı. Fakat spekülatif hareketler o kadar yoğundu ki, 1 Mart-18 Mart 1973 tarihleri arasında döviz piyasaları kapatılmak zorunda kalındı. Döviz piyasaları 19 Mart’ta yeniden açıldığında Japon ve esas Avrupa para birimleri Dolar karşısında serbest dalgalanmaya bırakıldı. Başlangıçta bu geçici bir düzenleme olarak düşünülse de, yeni bir dönem – esnek kur sistemleri dönemi başlıyordu.

Avrupa Para Sistemi
1972 yılında ise Avrupa Topluluğu para birimlerinin Amerikan Dolarına olan bağımlılığını azaltmaya yönelik kararlar aldı. Buna yönelik ilk girişim Hollanda, Belçika , İtalya, Fransa, Batı Almanya ve Luksemburg’un kendi aralarında European Joint Float sistemini oluşturması ile başladı. Anlaşma özellikle döviz kurlarının Bretton Woods sisteminden daha geniş aralıkta dalgalanmasına olanak veriyordu. Bretton Woods sisteminin çöküşü ve Smithsonian Anlaşması üzerine Nisan 1972 tarihinde yeniden bir araya gelen Avrupa ülkeleri yılan aralığının ± %2,25, tünel aralığının ise ± %4,50 olması üzerinde anlaştılar. 1973-80 yılları arasında döviz kuru ayarlaması ile ilgili çeşitli düzenlemeler yapıldı. Aralık 1978 tarihinde Avrupa Şûrası Mart 1979 tarihinden geçerli olmak üzere Avrupa Para Birliğinin kurulmasını kabul etti. 1979 yılında Avrupa Para Birimi (ECU – European Currency Unit) tanımlandı. 1 Ocak 1999 tarihinden itibaren Euro, ECU’nun yerini aldı. Sonuç olarak, değişken kur sistemi paranın değerinin temel arz ve talep kurallarına göre değişimi sağlanmıştır. Bugün, forex piyasası dünyanın en büyük ve en likit piyasasıdır.
Inter-bank piyasası her gün spekülatif ve ticari işlem yoğunluğunun büyük bir bölümünü oluşturur.  Büyük bir banka günlük milyar dolar seviyesinde işlem yapabilir. Bu işlemlerin bir kısmı müşterileri için gerçekleştirilir, ancak büyük bir bölümü bankaların kendi hesapları ve hissedarları tarafından yürütülür.

Son zamanlara kadar, forex brokerları büyük hacimlerde işlemler, inter-bank trading ve küçük ücretler karşılığında anonim tarafları buluşturarak işlem yaparlardı. Bugün, bu sistem tamamen mükemmel bir işleyişe sahip elektronik sistemler ile yapılıyor. Bu teknoloji sayesinde trader tüm işlemlerini kendisi gerçekleştirebiliyor ve milisaniyeler ile ölçülen hızlarda alım satım yapabiliyor.

Türkiye’de Forex Piyasası

Türkiye’de Forex işlemleri, Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) kaldıraçlı işlemleri düzenlemeye yönelik yayınladığı tebliğe kadar yurt dışında faaliyet gösteren aracı kurumlar üzerinden yapılıyordu.Gerek yurtdışında faaliyet gösteren kurumların büyük kısmının bir devlet otoritesine tabii olmaması gerek ise muhalif bir durumda muhatap bir merci bulunamaması gibi sorunlar nedeniyle oldukça karmaşık bir yapı oluşmuştu. Buna bir de Forex piyasasını ve işleyişini yeterince bilmeyen risk iştahı yüksek yatırımcıların yaşadıkları kayıplardan dolayı oluşan mağduriyetleri eklenince denetleme sisteminin bir an önce hayata geçirilmesi gerekliliği ortaya çıktı.

SPK; dünyanın diğer regülasyon otoritelerinden NFA ve FSA’nın Forex ile ilgili düzenlemelerini de göz önünde bulundurarak, 31 Ağustos 2011 tarihinde “Kaldıraçlı alım satım işlemleri ve bu işlemleri gerçekleştirebilecek kurumlara ilişkin esaslar hakkında tebliğ”i yürürlüğe koydu. Düzenleme, Forex piyasasının tüm hatlarını belirlediği gibi yatırımcıların korunmasına ilişkin esaslarıyla da Türkiye’de Forex’i güvenilir bir konuma taşındı.

Regülasyon ile kaldıraçlı işlemlerin yapıldığı piyasayı ve piyasanın unsurlarını denetlemenin dışında müşterilerin de hesaplarını korumaya yönelik bir dizi önlem getirildi.Müşteri hesaplarının Takasbank’ta müşteri bazında saklanması ve işlem yapan aracı kurumlara yetki belgesi zorunluluğu getirildi. Böylece müşteri teminatları garanti altına alındı. Kaldıraç oranı 1:400’lerden 1:100’e çekilerek yatırımcının sistematik risklere karşı duyarlılığı azaltıldı.

Kaldıraçlı piyasalara ilişkin SPK’nın yapmış olduğu bu düzenleme, Türkiye’de Forex piyasasının kontrol altına alınması için otorite tarafından hayata geçirilen ilk düzenlemedir. Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşlar Birliği ise kuruluşların bağlı olduğu tüzel yapı olarak kanunların uygulanması ve açıklanması hususunda köprü vazifesi görmektedir.Bugün kurumların hem teknolojik yapısı hem de finansal yeterliliği aldıkları risk oranı düzenli olarak denetlenebilmektedir. Bununla beraber SPK, Forex piyasasının Türkiye’deki yerini ve duruşunu dünya devletlerinin bir adım daha öteye taşımak için farklı düzenlemelere devam etmekte ve regülasyonun derinliğini artırmaktadır.

Yeni dönem
Lisanslı aracı kurumların SPK denetiminde olması, müşteri teminatlarının müşteri adına ve müşteri nezdinde saklanması gibi piyasanın güvenirliğini ve gücünü yansıtan düzenlemeler sonrasında Forex piyasasında işlem hacmi ortalama aylık bazda 250 milyar TL seviyesine ulaştı. SPK’dan yetki belgesi alan piyasa yapıcı kurum sayısı hızla yükseldi. GCM Forex’te SPK’dan ilk yetki belgesi alan kurumlar arasında yerini aldı.

Rakamlarla Forex

ABD Hisse Senetleri Borsası NYSE’de günlük işlem hacmi 25 Milyar Dolar civarındayken Forex piyasasında günlük işlem hacmi ortalama 5,5 Trilyon Dolardır.

Forex piyasalarındaki günlük işlem hacminin yalnızca %5′i hükümetlerin ve firmaların yaptığı işlemlerden oluşuyor. Geriye kalan işlemler spekülatif amaçlarla gerçekleştirilir.

Açılan pozisyonların %80’i, 7 günden daha kısa süre açık kalır.

Açılan pozisyonların %40’ı 2 günden daha kısa süre açık kalır.

Yapılan işlemlerin %85’i majör paritelerde gerçekleştirilir.

Yapılan işlemlerin %28′i EUR/USD paritesinde gerçekleştirilir.

ÜCRETSİZ DENEME HESABI

SANAL PARA İLE PRATİK YAPIN!
1:100 KALDIRAÇ
Paranızın 100 katına kadar farklı enstrüman türlerinde yatırım yapabilirsiniz.
5/24 AÇIK PİYASA
Bu piyasa uyumuyor; hafta içi 5 gün 24 saat, günün her anında yatırım fırsatlarını değerlendirinin.
İKİ YÖNLÜ YATIRIM
Forex piyasasında sadece fiyatların yükselişlerinden değil, düşüş hareketlerinde de yatırım fırsatları yaratabilirsiniz.
ÜCRETSİZ DEMO
Ücretsiz deneme hesabı açın; 100.000$ sanal para ile risk almadan Forex piyasasında pratik yapın.
Geri Dön
HEDİYE FOREX KİTABI

Kampanyaya katılın, hediye kitabınızı alın.

Piyasa Değeri 90TL! HESAP AÇIN >
PROFESYONEL YATIRIM

Düşük spreadler, ECN hesap ve Mikro lot ile işlem

Ödüllü Aracı Kurum! YATIRIMA BAŞLA >
ÜCRETSİZ FOREX EĞİTİMLERİ

Evinizin konforunda online eğitimlere katılın!

Ücretsiz, Sınırlı Kontenjan! DETAYLI BİLGİ >